Het voorjaar is voor veel mensen het moment van de belastingaangifte. Heb je bitcoin, ether of een andere munt in bezit, dan hoort die er gewoon bij. Veel crypto-bezitters twijfelen toch wat ze precies moeten invullen, en welke waarde ze moeten opgeven. Dat is begrijpelijk, want de koers kan binnen een paar dagen flink veranderen.

In dit artikel lees je hoe crypto in de aangifte inkomstenbelasting wordt behandeld, waarom de peildatum zo belangrijk is en welke gegevens je het beste vooraf verzamelt. Zo zit je straks niet op het laatste moment exchanges en wallets af te speuren.

Crypto valt in box 3

Voor de meeste particulieren valt crypto in box 3, de box voor sparen en beleggen. De Belastingdienst ziet cryptovaluta als een bezitting, vergelijkbaar met andere beleggingen. In de aangifte geef je ze op bij de overige bezittingen. Het maakt daarbij niet uit of je munten op een exchange hebt staan of in een eigen wallet bewaart: je bent zelf verantwoordelijk voor een volledige opgave.

In box 3 betaal je geen belasting over de werkelijke koerswinst die je maakt, maar over een fictief rendement op je totale vermogen. Daarboven geldt een heffingsvrij vermogen. Zit je vermogen, inclusief crypto, daaronder, dan betaal je in box 3 geen belasting. De actuele bedragen en percentages veranderen per jaar, dus kijk voor de exacte cijfers op de website van de Belastingdienst.

De peildatum: 1 januari

Wat telt is de waarde van je crypto op 1 januari van het belastingjaar. Stond je bitcoin op die dag hoog en is de koers daarna gedaald, dan geef je toch de waarde van 1 januari op. Andersom geldt hetzelfde: een sterke stijging later in het jaar zie je pas terug in de aangifte van het jaar erna.

Gebruik voor de waarde een betrouwbare koers in euro’s van die dag. Veel exchanges bieden een jaaroverzicht met een waarde op 1 januari. Heb je munten in een eigen wallet, noteer dan zelf het aantal munten en de koers op die datum, en bewaar een schermafdruk of export als onderbouwing.

Welke gegevens heb je nodig?

Wie zijn administratie op orde heeft, is met de aangifte snel klaar. Verzamel deze gegevens voordat je begint:

• Een overzicht van alle exchanges en wallets waar je crypto bewaart
• Het aantal munten per soort op 1 januari
• De koers in euro’s op 1 januari, liefst met bron
• Jaaroverzichten of exports van je exchanges
• Gegevens over inkomsten uit staking, lending of mining

Staking, mining en handel

Niet alle crypto-activiteiten vallen automatisch in box 3. Handel je op een manier die verder gaat dan normaal vermogensbeheer, bijvoorbeeld met intensieve daytrading, geavanceerde kennis en hoge volumes, dan kan de Belastingdienst dit zien als inkomsten uit overig werk of zelfs als onderneming. Dan valt het in box 1, waar je over de werkelijke winst belasting betaalt.

Ook mining op grote schaal en sommige vormen van staking kunnen in box 1 terechtkomen. Bij twijfel is het verstandig om een belastingadviseur te raadplegen. Wil je beter begrijpen hoe verschillende munten werken en waarom koersen bewegen, dan vind je achtergrondinformatie op cryptogetest.nl, wat helpt om je eigen beleggingen beter te plaatsen.

Werkelijk rendement en tegenbewijs

Het box 3-stelsel is de afgelopen jaren onderwerp van rechtszaken geweest, omdat het fictieve rendement vaak niet aansloot op wat mensen echt verdienden. Daarom bestaat er nu een regeling waarbij je kunt aantonen dat je werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement. Voor crypto-bezitters kan dat interessant zijn, zeker in een jaar waarin koersen flink zijn gedaald.

Om daar gebruik van te maken, heb je wel een goede administratie nodig: aankopen, verkopen, ontvangen beloningen en de waarde aan het begin en einde van het jaar. Ook hiervoor geldt dat de regels per jaar kunnen verschillen, dus controleer de actuele voorwaarden.

Op tijd en volledig

De aangifte inkomstenbelasting moet in de regel vóór 1 mei binnen zijn. Lukt dat niet, dan kun je uitstel aanvragen. Vul je crypto niet of te laag in, dan riskeer je een naheffing en mogelijk een boete. Exchanges binnen de Europese Unie gaan bovendien steeds meer gegevens over hun klanten delen met belastingdiensten, waardoor ontbrekende opgaven makkelijker opvallen.

Begin dus op tijd met het verzamelen van je overzichten en houd gedurende het jaar al bij waar je munten staan. Dan is de aangifte geen jaarlijkse zoektocht, maar een kwestie van een paar bedragen overnemen. En heb je vragen over een specifieke situatie, dan geeft de Belastingdienst of een adviseur je de meeste zekerheid.